Wat houdt behandeling zoals thuis nu precies in? Met elkaar passende zorg bieden aan de kwetsbare oudere, waar deze ook woont, gericht op kwaliteit van leven. Novicare-directeur Wencke van der Meijden en specialist ouderengeneeskunde (SO) Marie Louise Kuijper nemen je in dit artikel, dat aansluit bij het 30-minutenwebinar Behandeling zoals thuis, mee langs actuele uitdagingen én een deel van de oplossing.
Inmiddels is het bieden van passende zorg een breed gedragen wens. De uitdaging ligt in de uitvoering, want hoe krijg je dit praktisch voor elkaar? “Drie pijlers maken dit mogelijk”, vertelt Wencke, “stepped care, hybride werken en proactieve zorgplanning. Dit drietal vormt in onze ervaring een groot deel van de oplossing. Ze zorgen ervoor dat je de expertise daar kunt brengen waar en wanneer deze nodig is, deels fysiek en deels op afstand. Daarnaast borgen ze kennis en continuïteit.”
Het goede gesprek is het startpunt van deze manier van behandelen. Wencke: “Met de cliënt en de familie breng je in kaart wie iemand is en wat belangrijk is voor hem of haar. Je onderzoekt de behandelwensen die hierbij horen voor nu en in de toekomst, en bespreekt wanneer je opschaalt of juist niet. Je zet zo lang mogelijk in op ‘normaal’, maar bent ook goed voorbereid op het ‘wat als’ passend bij de wensen van de cliënt. Hoe beter je dit afspreekt, hoe beter alle betrokkenen weten wat te doen – ook als de medisch behandelaar niet fysiek aanwezig is. ”
Met een stepped care werkwijze wordt dit vervolgens in de praktijk gebracht. “Je zet specialistische kennis flexibel, dichtbij en passend in. Je organiseert dat thuis, in kleinschalige woonvormen en intramuraal hetzelfde”, vult Marie Louise aan. “De behandelaar is op gezette tijden op locatie of in de wijk aanwezig en daarnaast is aanvullende specialistische zorg op afstand beschikbaar om urgente vragen op te pakken. Novicare biedt dit bijvoorbeeld via de Dagwaarneming. Vooral in de opvolging werkt dit goed. Steeds staat voorop wat voor de cliënt belangrijk is en wat bijdraagt aan kwaliteit van leven. Passende zorg betekent daarom niet dat je alleen reactief handelt, het vraagt juist om een proactieve houding.”
Wencke van der Meijden, directeur bij Novicare
“Een goede samenwerking is hierbij noodzakelijk”, vervolgt Wencke. Dit begint bij heldere afspraken tussen SO en – afhankelijk van de woonvorm – de huisarts, de verpleegkundige en het zorgteam. Iedereen voert de afgesproken taken uit die bij zijn rol passen.” Marie Louise voegt toe dat wederzijds vertrouwen en goede communicatie hierbij onmisbaar zijn: “De afspraken staan op papier, maar hoe ziet de praktijk eruit? Want we weten uit ervaring, het is vaak niet óf de huisarts óf de specialistisch behandelaar die betrokken is, de werkelijkheid ligt veel genuanceerder. Voor behandelaren is het belangrijk om medebehandelaren en het zorgteam in de ogen te kijken, te leren kennen en samen het gesprek te voeren over de afspraken en verwachtingen. Vanuit deze stevige werkrelatie kun je de juiste zorg bieden.”
Wanneer de samenwerking goed loopt en iedereen zijn rol pakt, wordt duidelijk welke andere belemmeringen deze manier van werken nog in de weg staan. Zo spelen er kostentechnische uitdagingen. “Bij stepped care hoort ook dat je het zorgteam schoolt in kennis. Neem het gedragsspreekuur”, zegt Wencke. “Een prachtig initiatief waarbij het zorgteam klachten van cliënten bespreekt met de psycholoog. Hierbij dragen de behandelaren basiskennis over op het zorgteam, zodat zij veelvoorkomende vragen zelf kunnen oplossen. Dit maakt dat zij hun aandacht zelf kunnen besteden aan de zorg voor mensen met complexe problematiek. Maar dit overdragen van kennis, een onmisbare stap binnen stepped care, wordt nu nog slecht of niet gefinancierd.”
Marie Louise Kuijper, SO bij Novicare
Volgens Marie Louise is er ondanks de uitdagingen een belangrijke verschuiving te zien naar toekomstgerichte, passende zorg, waarbij intramurale zorg eigenlijk niet anders is georganiseerd dan extramurale zorg: “We zijn op de goede weg.” “Tegelijk vraagt dit extramuraal om het doorbreken van bestaande belemmeringen in financiering en informatie-uitwisseling”, vult Wencke aan. “Juist door daar gezamenlijk stappen in te zetten, kunnen we waarmaken wat aan de basis stond van deze visie: dat het niet uit moet maken waar iemand woont, maar dat de juiste zorg op het juiste moment beschikbaar is.”
Wil je met ons verder praten over uitdagingen en oplossingen rond het thema behandeling zoals thuis? Laat het ons weten, we gaan graag in gesprek om ervaringen uit te wisselen. Bekijk ook het 30-minutenwebinar terug (of één van de andere 30-minutenwebinars) en leer meer over onze toekomstbestendige manier van zorg organiseren.
